Akdeniz, istilacı türlerin tehdidi altında kalmaya devam ediyor. Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Olgaç Güven, iklim değişikliği ve Süveyş Kanalı’nın genişletilmesi nedeniyle tropikal türlerin bu bölgeye göçünün hızlandığını belirtti. Bu durum, deniz ekosisteminde köklü değişikliklere neden olmaktadır.
Doç. Dr. Güven, Süveyş Kanalı’nın yıllar içinde genişleyip derinleştiğini ve bu durumun Kızıldeniz ile Akdeniz arasında yeni bir geçiş koridoru oluşturduğunu vurguladı. “Genişleme süreciyle birlikte Akdeniz’in tuzluluğu artmış ve iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıflamıştır. Bu değişimle birlikte, daha önce geçişi kısıtlı olan birçok tür Akdeniz’e ulaşabilmektedir,” dedi.
İklim değişikliğinin etkisiyle özellikle Doğu Akdeniz’de su sıcaklıklarının arttığını kaydeden Güven, kıyısal alanlarda 5 dereceye kadar ani sıcaklık artışlarının gözlemlendiğini ifade etti. Bu durum, yerli türlerin yaşam alanlarını tehdit ederken, tropikal türler için daha uygun koşullar sunmaktadır.
Yerli balık türlerinin alışık oldukları fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesi nedeniyle yaşam alanlarını terk etmek zorunda kaldığını belirten Doç. Dr. Güven, bu türlerin daha derin ya da daha serin bölgelere çekildiğini, tropikal türlerin ise besin yarışması oluşturduğunu ve bazı yerli türleri doğrudan avlayarak biyoçeşitliliği baskıladığını açıkladı.
Akdeniz’in tamamen tropikal bir denize dönüşmesine ilişkin değerlendirmelere temkinli yaklaştığını belirten Güven, “Fiziksel şartlar tropikal özellikler gösterebilir ama Akdeniz’in tamamen tropikal bir deniz haline gelmesi kısa vadede mümkün değildir. Ekosistemlerin oluşması uzun süreçler gerektirir,” dedi. Ancak tür değişiminin hızla yaşandığını vurgulayan Güven, bu durumun tropikal türler için uygun yaşam alanları yaratarak Akdeniz’de ciddi kayıplara yol açabileceğini söyledi.
İklim projeksiyonlarına dikkat çeken Doç. Dr. Güven, 2050 ve özellikle 2100 yılları için öngörülen sıcaklık artışlarının gerçekleşmesi durumunda Akdeniz’de çok daha dramatik değişimlerin yaşanabileceğini ifade etti. Bu sürecin sadece ekolojik değil, ekonomik sonuçlar da doğuracağını vurgulayan Güven, balıkçılık ve deniz kaynaklarına dayalı sektörlerin de etkileneceğini belirtti.
Bu durumun yalnızca Türkiye için değil, tüm Akdeniz ülkeleri için ortak bir sorun olduğunu belirten Doç. Dr. Güven, “Akdeniz, küresel ortalamaya göre iklim değişikliğinden yüzde 20 daha fazla etkilenmektedir. Bu nedenle bölge ülkelerinin ortak hareket etmesi büyük önem taşımaktadır,” diyerek sözlerini tamamladı.
